Yaz aylarında çocuklarla ve bebeklerle dışarıda vakit geçirmek keyifli olsa da, güneşin zararlı etkilerinden korunmak büyük önem taşır. Güneş çarpması, vücut ısısının tehlikeli seviyelere yükselmesiyle ortaya çıkan ciddi bir durumdur ve hızlı müdahale gerektirir.
Çocuklarda ve bebeklerde güneş çarpması belirtileri hafif seyreden isı yorgunluğundan, acil tıbbi müdahale gerektiren ciddi durumlara kadar değişebilir. Özellikle bebekler ve küçük çocuklar, vücut ısılarını düzenleme yetenekleri tam gelişmediği için güneş çarpmasına karşı daha hassastırlar. Ebeveynlerin bu belirtileri iyi tanıması, hızlı hareket etmelerini sağlar.
- Vücut ısısında yükselme
Ateş (genellikle 39°C ve üzeri), güneş çarpmasının en belirgin işaretlerinden biridir. Bebeğinizin veya çocuğunuzun alnına veya boynuna dokunduğunuzda hissedilir derecede sıcak olması gerekir.
- Ciltte değişiklikler
Ciltte kızarıklık, kuruluk ve sıcaklık görülebilir. Terleme mekanizması yetersiz kaldığı için cilt kuru kalabilir.
- Halsizlik ve yorgunluk
Çocuk normalden daha uykulu, yorgun ve halsiz görünebilir. Oyun oynamaya veya aktivitelere ilgi göstermez.
- Baş ağrısı ve baş dönmesi
Büyük çocuklarda baş ağrısı ve baş dönmesi şikayetleri ortaya çıkabilir. Bebeklerde huzursuzluk ve ağlama nöbetleri olarak gözlemlenebilir.
- Mide bulantısı ve kusma
Güneş çarpması, sindirim sistemi üzerinde de etki göstererek mide bulantısı ve kusmaya neden olabilir.
- İştahsızlık
Çocuk yemek yemeye veya sıvı tüketmeye isteksiz olabilir.
- Dehidratasyon (Sıvı kaybı) belirtileri
Ağız kuruluğu, gözlerde çökme, ağlarken gözyaşının olmaması veya az olması, bezin uzun süre kuru kalması sıvı kaybının işaretleridir.
- Hızlı solunum ve kalp atışı
Vücut, aşırı ısınmayı dengelemeye çalışırken solunum ve kalp atış hızı artabilir.
- Bilinç durumunda değişiklikler
En ciddi durumlarda çocukta veya bebekte konfüzyon, şaşkınlık, irritabilite, havale geçirme veya bilinç kaybı görülebilir. Bu belirtiler acil tıbbi müdahale gerektirir.
GÜNEŞ ÇARPMASI TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Güneş çarpması şüphesiyle karşılaştığınızda, zaman kaybetmeden doğru adımları atmak hayati önem taşır.
Hafif ve orta dereceli durumlar için:
- Çocuğunuzu veya bebeğinizi hemen doğrudan güneş ışığından uzaklaştırarak gölgelik veya klimalı serin bir ortama alın.
- Vücut ısısının düşmesine yardımcı olmak için üzerindeki fazla giysileri çıkarın veya gevşetin.
- Ilık (soğuk değil) suyla ıslatılmış bezlerle çocuğun alnına, boynuna, koltuk altlarına ve kasıklarına kompres yapın.
- Hafifçe nemli bir sünger veya bezle tüm vücudunu silmek de etkili olabilir.
- Ilık bir duş veya banyo yaptırılabilir.
- Vantilatör veya yelpaze kullanarak hava akımı sağlamak vücut ısısını düşürmeye yardımcı olur.
- Çocuk bilinçliyse ve yutabiliyorsa, az miktarlarda sık sık su, ayran veya elektrolit içeren içecekler (çocuklar için özel hazırlanmış oral rehidratasyon çözeltileri) verin.
- Bebekler için anne sütü veya formül mama vermeye devam edin. Şekerli veya kafeinli içeceklerden kaçının.
- Çocuğun yorucu aktivitelerden kaçınarak dinlenmesini sağlayın.
Ciddi ve acil müdahale gerektiren durumlar için:
- Eğer çocuğunuzda bilinç kaybı, havale, şiddetli kusma, nefes almada güçlük, ciltte morarma veya çok yüksek ateş gibi ciddi belirtiler varsa, derhal en yakın sağlık kuruluşuna başvurun veya 112’yi arayın.
- Profesyonel yardım gelene kadar yukarıda belirtilen soğutma ve sıvı takviyesi uygulamalarına devam edin.
GÜNEŞ ÇARPMASINI ÖNLEME YOLLARI
Güneş çarpması tehlikeli bir durum olsa da, basit önlemlerle büyük ölçüde önlenebilir:
- Genellikle sabah 10:00 ile öğleden sonra 16:00 arası güneş ışınlarının en dik geldiği saatlerdir. Bu saatlerde dışarıda bulunmaktan kaçının.
- Dışarıdayken mümkün olduğunca ağaç, şemsiye veya tente gibi gölge alanlarda durmaya özen gösterin.
- Pamuklu, bol ve açık renkli giysiler giydirmek, vücudun hava almasını ve ısıyı yansıtmasını sağlar.
- Şapka, yüzü ve boynu güneşten korurken, güneş gözlüğü gözleri UV ışınlarından korur.
- Özellikle açıkta kalan cilt bölgelerine yüksek faktörlü (minimum SPF 30) ve suya dayanıklı güneş kremi sürün. Her iki saatte bir ve terledikten veya yüzdükten sonra yeniden uygulayın. (6 aydan küçük bebekler için doktor tavsiyesi olmadan güneş kremi kullanmaktan kaçının.)
Eğer güneş çarpmasından şüpheleniyorsanız veya belirtiler şiddetliyse hiç vakit kaybetmeden tıbbi yardım alın.
News
