Görenleri hayran bıraktı: Kastamonu’nun yöresel kıyafetli biblo bebekleri tescillendi!
Kastamonu'nun geleneksel kadın kıyafetlerinden ilham alınarak el işçiliğiyle üretilen minyatür biblo bebekler, hayranlık uyandırıyor. Sanatsal detayların titizlikle işlendiği ve tescillenerek koruma altına alınan biblo bebekler, kültürel bir temsil aracı olarak dikkat çekiyor.
Kastamonu Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Seramik ve Cam Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Seyhan Yılmaz ile öğrencisi olan Kastamonu Bilim ve Sanat Merkezi Görsel Sanatlar Başöğretmeni Alime Belleyici tarafından tasarlanan "Kastamonu yöresi biblo bebeği", yalnızca Türkiye değil dünyanın dört bir yanında ilgi odağı haline geldi.
Özgün tasarımının yanı sıra kültürel bir simge olarak dikkatleri üzerine çeken biblo bebekler, Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan tasarım tescil belgesi almaya hak kazandı.
Yaklaşık 28 santimetre boyutunda olan bebekler, seramik formunda bir kaide üzerinde ayakta duran kadın figürü şeklinde tasarlanıyor. Kastamonu'nun Azdavay ve Pınarbaşı ilçelerine özgü yöresel kadın giysileriyle dikkatleri üzerine çeken bebekler, şal desenli başörtüsü, işlemeli cepken, entari ve geleneksel önlük gibi unsurlarla süslü.
Söz konusu bebekler, el ve kalıpta biçimlendirime teknikleriyle hazırlanıyor ve 1050 derecede sırlı pişirme tekniği uygulanıyor. Ardından sır üzerine 750 derecede altın yaldız dekor uygulanarak bebekler son haline kavuşuyor.
"KASTAMONU'NUN TANITIMI AÇISINDAN ÖNEMLİ BİR ADIM"
Kastamonu'nun kültürel bir mirasının tescillenmesiyle büyük bir mutluluk yaşadıklarını dile getiren Prof. Seyhan Yılmaz, şöyle konuştu:
"Kastamonu'nun geleneksel kadın kıyafetlerinden esinlenerek ortaya çıkarılmış olan biblo bebeğin tescillenerek özgünlüğü belgelendi ve fikri mülkiyet hakları koruma altına alındı. Bu tasarım sadece estetik bir objeyi değil, aynı zamanda Kastamonu'nun kültürel miras öğesini güvence altına alan anlamlı bir adım oldu. Kastamonu'nun geleneksel kadın kıyafetlerinden esinlenerek ortaya çıkarılmış olan bir biblonun en dikkat çekici yönü özellikle Kastamonu'nun Azdavay ve Pınarbaşı ilçelerinde kadınların hala günümüzde de giydikleri işlemeli cepkeni, renkli entarisi, önlüğü, belindeki kuşağa ve başındaki fesi ile bu geleneksel unsurları minyatür ölçekte başarıyla yansıtmasıdır. Biblonun yerel ve geleneksel unsurları taşıması, altındaki kaidesiyle sergilemesinin kolay olması aynı zamanda bir kültür temsil aracı ve hediyelik obje niteliği taşıması Kastamonu'nun tanıtımı açısından oldukça önemli bir gelişmedir. Bu tescil aynı zamanda bir tasarım tescilini yaparken aynı zamanda Kastamonu'nun kültürel miras öğesini de güvence altına almıştır ve bu tasarım aynı zamanda Kastamonu'nun tarihi belleğini, kültürel kimliğini ve geleneksel unsurlara atıfta bulunmaktadır. Somut kültürel miras ögesi olarak hem sanatsal hem de hukuki anlamda bir biblonun tescillenmiş olması Kastamonu için önemli bir adımdır. Bu ve bunun gibi çalışmaları daha sonraki yapılacak olan çalışmalara örnek teşkil edeceğini düşünüyorum"
"KÜLTÜRÜMÜZE ÖZGÜ HEDİYELİK BİR OBJE YAPABİLİR MİYİZ, DEDİK"
İlgi odağı haline gelen bebeklerin tasarımından önce fikrin ortaya çıkış sürecini de anlatan Prof. Seyhan Yılmaz, "Turistik gezi amacıyla tarihi, kültürel mekanları gezdiğimiz illerde, çeşitli coğrafyalara gittiğimizde oraya dair bir ana hediye alma aslında düşüncesini ortaya çıktı. Ziyaretlerimiz sırasında çoğu zaman o yöreye özgü hediye oluşturulabilecek çok fazla eser ya da hediyelik obje olarak alacak bazen bir şey bulamıyoruz. O nedenle 'hiç değilse kendi kültürümüze özgü bazı unsurları taşıyan hediyelik obje yapabilir miyiz' acaba diye düşündük. Fikir böyle çıktı. Bunun üzerine Alime hocama bu tez konusunu verdik. Başarılı bir çalışma yürüttü. 2018 yılında tezini başarıyla bitirdi. 15 figür ele aldık, 7 coğrafi bölgeden folklorik giysileri bu biblolar üzerinde yansıttık" diye konuştu.
"GELECEK NESİLLERE AKTARMAK İSTEDİK"
Kastamonu Bilim ve Sanat Merkezi Görsel Sanatlar Başöğretmeni Alime Belleyici ise, "Kültürel mirasımızı yaşatabilmek için incelemiş olduğunuz 7 bölgemizden yola çıkarak elde bulunan, yapılmış olan çubuk bebekleri inceleyerek gelecek nesillere aktarmak sebebiyle böyle bir fikirden yola çıkarak ürünümüzü oluşturmaya çalıştırdık. Kastamonu'nun önde gelen yöresel kıyafetiyle dikkat çeken Azdavay ile Pınarbaşı ilçelerini inceledik. Buradaki bebeğin kıyafetinin daha gösterişli ve anlamının öne çıkması sebebiyle bunu irdeleyerek seramik lüle olarak yorumlamaya çalıştık. Aslına uyarak birebir şekillendirme yapıldı, boyama da aynı şekilde devam etti. Bu şekilde ürünümüzü ortaya çıkardık. Çalışma zamanımız biraz zahmetli ve uzun bir zaman alıyor. Haliyle yapılan kalıplar üzerinden yola çıkarak ürünü ilk etapta oluşturmaya çalıştık. Daha sonra elde şekillendirdik. Elle şekillendirme eğer bir gün boyunca sabit durursak başında 10 saatimizi alıyor. Eğer bekleyip de bibloyu yaparsak 1,5 günü bulmaktadır, sonra bunu pişirme aşamaları var. Bin 50 dereceyle bisküvi pişirimi yaptık. Daha sonra renklendirmeye sırlı pişirim dediğiniz 950 dereceyle pişirimi gerçekleştirdik. Üzerine yapılan çalışma motifleri sıra altı dekor ile işledik" ifadelerini kullandı.